System sygnalizacji pożaru a kontrola dostępu

Właściwa integracja systemu kontroli dostępu z systemem sygnalizacji pożaru jest kwestią niepodlegającą negocjacjom. Bezsprzecznie to system SSP ma rolę nadrzędną, a w przypadku wykrycia zagrożenia (zadymienia, wzrostu temperatury, uruchomienia ROP – Ręcznego Ostrzegacza Pożarowego, czyli czerwonego przycisku) przejmuje kontrolę nad innymi systemami – wentylacją, windami, oddymianiem (otwiera klapy) oraz Kontrolą Dostępu.

W takim wypadku wszystkie drzwi na drodze ewakuacyjnej muszą zostać otwarte. Z tego powodu w tych ciągach komunikacyjnych stosujemy rozwiązania fail-safe, czyli takie, które w momencie zagrożenia, także jeśli zostanie odcięty dopływ energii elektrycznej z sieci, otworzą się.

Ponadto, każde drzwi objęte systemem kontroli dostępu, także te na drogach ewakuacyjnych, powinny być bezwzględnie wyposażone w rozwiązania fail-safe – zwory elektromagnetyczne lub elektrozamki rewersyjne.

Systemy KD (np. oparte na rozwiązaniach Roger RACS5) są projektowane tak, aby przyjąć sygnał pożarowy jako nadrzędny i natychmiast zwolnić przejścia ewakuacyjne.

Z technicznego punktu widzenia można rozwiązać to na 3 sposoby:

1. System Sygnalizacji Pożaru odcina zasilanie zamków

To najprostsze i bardzo skuteczne rozwiązanie. W momencie zagrożenia centrala SSP steruje przekaźnikiem, przekaźnik odcina zasilanie zwór a drzwi automatycznie się odblokowują (fail-safe).

2. SSP wysyła sygnał do kontrolera KD

Tu integracja jest bardziej „inteligentna”, ponieważ SSP podaje sygnał alarmu do wejścia w kontrolerze a to kontroler przełącza drzwi w tryb ewakuacyjny. Zdarzenie zapisuje się w logach systemu, co zapewnia lepsze raportowanie, ale wymaga poprawnej konfiguracji. Ponadto, aby instalacja była zgodna z obowiązującymi przepisami, kontroler musi mieć certyfikat CNBOP. W praktyce wyklucza to większość popularnych rozwiązań KD.

3. Podwójne zabezpieczenie

SSP daje sygnał do KD i jednocześnie ma możliwość fizycznego odcięcia zasilania zamków. To rozwiązanie stosuje się w obiektach o wyższych wymaganiach bezpieczeństwa.

Tak, w przypadku alarmu II stopnia (czyli potwierdzonego), wszystkie drzwi muszą się otworzyć. Ochrona osób przebywających w budynku ma bowiem zgodnie z przepisami ochrony przeciwpożarowej zawsze pierwszeństwo. Należy jednak pamiętać, że wywołanie fałszywego alarmu nie jest sposobem na obejście systemów bezpieczeństwa. Przyjazd służb ratunkowych do potwierdzonego zagrożenia zajmuje bowiem zaledwie kilka minut.

Największym błędem jest zdecydowanie brak integracji systemu kontroli dostępu z systemem sygnalizacji pożarowej. Nie jest to rzadki przypadek, nawet na etapie projektu zdarzają się sytuacje, gdy nie jest to zapisane w dokumentacji. Dlatego bardzo ważne jest, aby sprawdzać integracje systemów przy odbiorach budynków oraz przy okresowych konserwacjach.

Drugim – nie rzadszym, jest dobranie złego rodzaju elektrozaczepu lub rygla. Najczęściej do takiej sytuacji dochodzi, gdy niedoświadczony instalator montuje prostą kontrolę dostępu lub osoba niewyspecjalizowana dokłada np. jeden czytnik i zostawia poprzedni zamek, niedostosowany do SKD. Instalacja działa, jednak w przypadku gdy czujka wykryje pożar, drzwi pozostaną zamknięte.

Zdarzają się także sytuacje, w których tor sterowania drzwiami nie jest podpięty pod zasilanie awaryjne lub wielkość akumulatorów nie jest odpowiednio dobrana do systemu kontroli dostępu. Taka sytuacja stwarza więcej zagrożeń, ponieważ może spowodować problemy zarówno w przypadku alarmu pożarowego, jak i przy braku zasilania. W drugim przypadku może dojść do przedwczesnego wyczerpania akumulatorów i zwolnienia zamków w przypadku dłuższego braku prądu.

W przypadku konserwacji SSP należy sprawdzić, czy wywołanie alarmu pożarowego II stopnia otworzy nam wszystkie kontrolowane drzwi. Powinniśmy prześledzić wszystkie sytuacje, w których zamki powinny zostać zwolnione, zarówno poprzez zadymienie czujek, jak i wciśnięcie Ręcznych Ostrzegaczy Pożarowych.

Koniecznie trzeba także kontrolować stan akumulatorów. Warto przeanalizować wszelkie niestandardowe działania dotyczące systemów, które miały miejsce pomiędzy okresowymi przeglądami, jeśli takie wystąpiły.

Poza tym konserwacja powinna objąć wszystkie pozostałe kroki wykonywane dla każdego systemu SSP. Obowiązujące przepisy prawne w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków nakazują przeprowadzenie takiego przeglądu raz do roku, jednak w praktyce warto robić to zgodnie z zaleceniami producenta – w większości przypadków, aby zachować niezawodność działania całego systemu, centrale pożarowe, czujki pożarowe i urządzenia sygnalizacyjne sprawdza się co 3 miesiące.

Elektroniczne systemy kontroli dostępu chronią budynek na co dzień i ułatwiają zarządzanie dostępem do obiektu, m.in. zabezpieczając przed nieuprawnionym wejściem do pojedynczych pomieszczeń (np. serwerowni). Z kolei system sygnalizacji przeciwpożarowej ma zapewnić, że w sytuacji zagrożenia każdy z niego wyjdzie — odblokować wszystkie drzwi, nawet jeśli oznacza to całkowite „wyłączenie” kontroli dostępu.

Dlatego niezwykle ważne jest, aby kontrola dostępu współgrała z elementami ssp. Warto zadbać o to już na wczesnym etapie, tak aby działanie elementów systemu pożarowego nie zostało zaburzone przez ochronę obiektu.